نحوه گرفتن نوار قلب ECG

زمان تقریبی مورد نیاز برای مطالعه: 15 دقیقه

در این مطلب از مرکز درمان در منزل درمان تو با شما همراه خواهیم بود تا در رابطه با نحوه گرفتن نوار قلب ECG به صورت جامع و کاربردی صحبت کنیم، گرفتن یک نوار قلب دقیق و بدون خطا، پایه و اساس بسیاری از تشخیص های پزشکی است و کوچکترین اشتباه در نحوه بستن لیدها یا آماده سازی بیمار می تواند منجر به ثبت نادرست اطلاعات و حتی تشخیص اشتباه شود، ما در این مقاله تمام نکات فنی و تجربی برای استفاده صحیح از دستگاه الکتروکاردیوگرام را بررسی می کنیم تا بتوانید با رعایت اصول علمی، نوار قلبی دقیق و عاری از آرتیفکت تهیه کنید، اگر در هر مرحله از آموزش نیاز به اطلاعات بیشتر یا راهنمایی تخصصی داشتید می توانید سوالات خود را از طریق کامنت های انتهای همین مطلب مطرح کنید و یا اگر نیاز به اطلاعات دقیق تر دارید می توانید با شماره های ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۶، ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۷، ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۸ و ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۹ تماس بگیرید و سوالتان خود را از اپراتورهای آنلاین درمان تو بپرسید تا همکاران ما در سریع ترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند، درضمن این مقاله توسط دکتر بهروز زارعی متخصص قلب و عروق مرکز درمان تو از نظر تائید متن ایمن بازبینی شده است.

لیدهای سینه ای	لیدهای اندامی (استاندارد رنگی)
V1: فضای بین دنده ای چهارم، حاشیه راست جناغ	دست راست (RA): قرمز
V2: فضای بین دنده ای چهارم، حاشیه چپ جناغ	دست چپ (LA): زرد
V3: بین V2 و V4	پای چپ (LL): سبز
V4: فضای بین دنده ای پنجم، خط میدکلاویکولار چپ	پای راست (RL): سیاه (ارت)
V5: فضای بین دنده ای پنجم، خط آگزیلاری قدامی چپ	–
V6: فضای بین دنده ای پنجم، خط آگزیلاری میانی چپ	–

نوار قلب چند لید دارد؟

وقتی صحبت از نوار قلب می شود اولین سوال خیلی از شما عزیزان این است که دستگاه الکتروگرام (ECG) دقیقا چند لید دارد؟! در حالت استاندارد ما با یک نوار قلب ۱۲ لیدی روبرو هستیم که اطلاعات حیاتی فعالیت الکتریکی قلب را به ما می دهد، برای درک بهتر این موضوع باید با مفهوم مثلث اینتهوون آشنا شویم، به زبان خیلی ساده؛ تصور کنید قلب شما در مرکز یک مثلث قرار گرفته که رئوس آن توسط دست راست، دست چپ و پای چپ شما تشکیل شده است، این مثلث به دستگاه اجازه می دهد که فعالیت الکتریکی قلب را از زاویه های مختلف رصد کند، هر کدام از این جهت ها در واقع یک محور هستند که تغییرات جریان الکتریکی را ثبت می کنند و در نهایت تصویری دقیق از محور قلب یا همان مسیر جریان الکتریسیته در قلب به دست می آید، در واقع دستگاه با ترکیب این محورها، ۱۲ نمای مختلف از فعالیت قلب را در اختیار پزشک قرار می دهد، برای دریافت اطلاعات بیشتر می توانید به توضیحات زیر توجه کنید:

۱) لید اندامی

لیدهای اندامی که با نام لیدهای بایپولار و آگمنت شده هم شناخته می شوند اطلاعات قلب را در صفحه فرونتال یا همان صفحه عمودی بدن ثبت می کنند، این لیدها شامل ۴ الکترود هستند که روی دست و پای بیمار متصل می شوند، رنگ بندی این لیدها در اکثر دستگاه های موجود در ایران به این صورت است که قرمز برای دست راست، زرد برای دست چپ، سبز برای پای چپ و سیاه برای پای راست (ارت) استفاده می شود، اتصال صحیح این لیدها به دلیل اینکه پایه شکل گیری نمودارهای اصلی نوار قلب هستند اهمیت بسیار زیادی دارد و کوچک ترین جابجایی می تواند تفسیر نوار قلب را کاملا تغییر دهد.

۲) لید سینه ای

لیدهای سینه ای یا همان لیدهای پری کوردیال که با نمادهای V1 تا V6 شناخته می شوند وظیفه بررسی فعالیت الکتریکی قلب در صفحه افقی بدن را دارند، محل قرارگیری این لیدها کاملا آناتومیک و دقیق است و باید بر اساس فضای بین دنده ای و خطوط فرضی روی قفسه سینه تعیین شوند، این لیدها به تدریج از V1 که در حاشیه راست جناغ قرار می گیرد تا V6 که در خط آگزیلاری میانی قرار دارد مسیر منحنی شکل را روی سینه بیمار طی می کنند، این لیدها به پزشک کمک می کنند تا درگیری های قسمت های مختلف قلب مثل دیواره های قدامی، سپتوم و لترال را به خوبی تشخیص دهد.

پیشنهاد ویژه درمانی: ویزیت متخصص قلب در منزل تهران با اکو و نوار قلب

ترتیب لیدهای نوار قلب به چه صورتی است؟ (محل لیدهای نوار قلب)

در نوار قلب نرمال همه چیز به استاندارد بودن اتصالات لیدها بستگی دارد، وقتی از ترتیب لیدها صحبت می کنیم در واقع منظور ما نحوه صحیح چیدمان الکترودهایی است که روی بدن بیمار قرار می گیرند تا دستگاه بتواند بردارهای الکتریکی قلب را به درستی محاسبه کند، در کشور ما (ایران) طبق استاندارد IEC که متداول ترین روش است رنگ بندی مشخصی برای الکترودهای اندامی وجود دارد، نکته کلیدی اینجاست که الکترودها همان نقاط اتصال هستند که با ترکیب شدن توسط دستگاه لیدهای ۱، ۲، ۳، aVR، aVL و aVF را می سازند، رعایت دقیق رنگ بندی و محل قرارگیری الکترودها برای جلوگیری از ایجاد خطاهای تشخیصی مثل معکوس شدن امواج یا تداخل نویز از واجبات کار تخصصی است و نباید سرسری گرفته شود، رنگ بندی استاندارد الکترودهای اندامی به شرح زیر است:

• قرمز: دست راست (RA – Right Arm)
• زرد: دست چپ (LA – Left Arm)
• سبز: پای چپ (LL – Left Leg)
• مشکی: پای راست (RL – Right Leg) که به عنوان الکترود خنثی یا ارت (اتصال به زمین) عمل می کند.

این الکترودها با چیدمان بالا مثلث اینتهوون را کامل می کنند و اجازه می دهند دستگاه بتواند فعالیت قلب را از زوایای مختلف بررسی کند، اگر هر کدام از این لیدها جا به جا شود نمای لیدهای اندامی (مثلا aVL یا لیدهای دو قطبی) تغییر می کند و می تواند تشخیص پزشک را کاملا منحرف کند.

پیشنهاد ویژه مطالعه: ۷ مورد از بهترین راه تشخیص گرفتگی رگهای قلب

آیا نحوه گرفتن نوار قلب خانم ها با آقایان متفاوت است؟

از نظر اصول علمی و پایه ای، تئوری و نحوه ثبت فعالیت الکتریکی قلب در خانم ها و آقایان هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارد و تمام لیدهای سینه ای و اندامی باید در جایگاه های استاندارد خود قرار گیرند؛ اما در عمل گرفتن نوار قلب برای خانم ها نیازمند رعایت برخی نکات ظریف و حرفه ای است، حفظ حریم خصوصی بیمار و داشتن رفتار محترمانه بهمراه حضور همراه در صورت نیاز، از اصول اولیه ای است که تکنسین باید حتما آن را رعایت کند، از سوی دیگر وجود بافت متراکم سینه یا پروتزهای سینه ای در خانم ها گاهی مانع از قرارگیری دقیق لیدهای سینه ای مثل V4 تا V6 در محل اصلی خود می شود، در چنین شرایطی اگر جابجایی جزئی در محل لیدها برای عبور از روی بافت سینه یا پروتز انجام شود تکنسین باید حتما این موضوع را در برگه نوار قلب یادداشت کند تا پزشک در هنگام تفسیر دچار اشتباه تشخیصی نشود، چرا که تغییر جایگاه لیدها مستقیما روی شکل امواج تاثیر می گذارد.

راهنمایی تخصصی و کاربردی: نوار قلب کجا بگیرم؟

چند جهت از طریق نوار قلب قابل مشاهده است؟

باید بدانید که دستگاه الکتروکاردیوگرام مثل یک دوربین چند زاویه ای عمل می کند و به ما این امکان را می دهد که قلب را از جهت های کاملا متفاوتی ارزیابی کنیم، بسته به علائم بالینی بیمار و شک پزشک به آسیب در بخش های خاصی از عضله قلب یا وجود ناهنجاری های مادرزادی می توان نحوه چیدمان لیدها را تغییر داد تا نماهای متفاوتی از جمله قدامی، راست، خلفی و حتی ثبت های ممتد ریتم به دست آید، آشنایی با این جهت ها به تکنسین و کادر درمان کمک می کند تا در شرایط اورژانسی دقیقا بدانند چه زمانی باید از چیدمان های غیراستاندارد برای نجات جان بیمار استفاده کنند، از مهمترین جهت های نوار قلب می توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱) نوار قلب استاندارد یا آنتریور (Standard)

این روش متداول ترین و رایج ترین نوع نوار قلب است که برای تمام بیماران به صورت روتین گرفته می شود، هدف اصلی از ثبت نوار قلب استاندارد بررسی فعالیت الکتریکی بطن چپ، دیواره قدامی قلب، سپتوم بین بطنی و همچنین بررسی اولیه ریتم و هدایت الکتریکی است، در این حالت لیدهای سینه ای از V1 تا V6 روی نیمه چپ قفسه سینه قرار می گیرند و تصویر کاملی از جریان های الکتریکی نرمال یا ایسکمی های بخش جلویی قلب به پزشک ارائه می دهند.

۲) نوار قلب رایت (Right-Sided)

در شرایط عادی نوار قلب استاندارد بیشتر روی بطن چپ تمرکز دارد؛ اما زمانی که نیاز به بررسی دقیق تر عملکرد بطن راست باشد، لیدهای سینه ای به صورت قرینه در سمت راست قفسه سینه بسته میشوند که به آنها V1R تا V6R می گویند، این روش برای تشخیص اختلالات زیر حیاتی است:

• سکته یا انفارکتوس حاد بطن راست (RV Infarction)
• بررسی وضعیت قلب در بیماران مبتلا به دکستروکاردیا (قرار داشتن قلب در سمت راست قفسه سینه)
• ایجاد شک بالینی به دلیل سکته های تحتانی (Inferior MI) به ویژه زمانی که در لیدهای II و III و aVF تغییرات مشاهده شود
• بررسی نارسایی حاد بطن راست به دنبال آمبولی ریه وسیع.

۳) نوار قلب پست (Posterior – V7, V8, V9)

دیواره خلفی یا همان بخش پشتی قلب در نوار قلب استاندارد دید مستقیمی ندارد و فقط تغییرات غیرمستقیم مثل پایین افتادن قطعه ST در لیدهای V1 و V2 را نشان می دهد، در حالتی که پزشک به سکته دیواره خلفی قلب (Posterior MI) شک کند از لیدهای پشتی یعنی V7، V8 و V9 استفاده می شود، این الکترودها در پشت قفسه سینه و در همان فضای بین دنده ای پنجم چیده می شوند تا شواهد مستقیم بالا رفتن قطعه ST در دیواره پشتی قلب را بدون هیچ ابهامی ثبت کنند.

۴) نوار قلب رایت و پست

این حالت جامع ترین ثبت در شرایط بسیار پرخطر قلبی است، زمانی که بیمار دچار یک سکته وسیع تحتانی شده و علائم افت شدید فشار خون یا شوک قلبی دارد، پزشک همزمان به درگیری بطن راست و دیواره خلفی شک می کند، در این حالت تکنسین علاوه بر لیدهای سمت راست، لیدهای خلفی را هم ثبت می کند تا مشخص شود آسیب عروق کرونر تا چه اندازه گسترده است و تیم درمان بتواند مایع درمانی یا داروهای قلبی را با دقت و ایمنی بالاتری تجویز کند.

۵) نوار قلب لانگ (Long Leads)

نوار قلب لانگ یا لید طولانی برای تشخیص فرم های گذرا و ناپایدار آریتمی های قلبی استفاده می شود، بر خلاف نوارهای معمولی که هر لید را فقط برای چند ثانیه کوتاه ثبت می کنند در ثبت لانگ معمولا لید ۲ یا لید V1 برای مدت زمان طولانی تر (مثلا ۱۰ تا ۳۰ ثانیه) بدون قطعی چاپ می شود، این کار به پزشک فرصت می دهد تا نظم ضربان ها، وجود ضربان های اضافی (اکستراسیستول)، بلوک های هدایتی متناوب و مکث های قلبی را که در یک نوار کوتاه گم میشوند، به دقت تحلیل و ارزیابی کند.

پیشنهاد ویژه مطالعه: درمان ورم پا روش های دارویی و درمانی (قرص، پماد و جراحی)

اگر یک لید اندامی یا سینه ای اشتباه بسته شود چه میشود؟

اشتباه در نحوه بستن لیدها یکی از شایع ترین خطاهای تکنسین هاست که می تواند عواقب بالینی خطرناکی به دنبال داشته باشد. جابجایی لیدها می تواند منجر به تشخیص اشتباه سکته قلبی شود و پزشک را به بیراهه ببرد. علاوه بر خطای انسانی در اتصال لیدها، گاهی کیفیت نوار قلب به دلیل عوامل محیطی و فیزیولوژیک افت می کند. مواردی مثل لرزش دست، صحبت کردن بیمار، یا نویز برق شهر از جمله آرتیفکت های رایجی هستند که خوانایی نوار قلب را مختل می کنند. برای اینکه بدانیم مشکل از بیمار است یا دستگاه، باید به الگوهای موج نگاه کنیم؛ نویز برق شهر معمولا یک خط ضخیم و منظم ۵۰ هرتزی ایجاد می کند، در حالی که لرزش دست یا صحبت کردن بیمار خطوطی نامنظم و پر از پرش روی کاغذ می اندازد. اگر لیدها جابجا بسته شوند، تغییرات عجیبی در نمودار می بینیم؛ مثلا جابجایی دست راست و چپ باعث معکوس شدن کامل موج P و QRS در لید I می شود و این تصور اشتباه را ایجاد می کند که بیمار دچار دکستروکاردیا یا معکوس بودن ارگان های داخلی است، در ادامه ۶ خطای شایع در جابجایی لیدها و تاثیر مستقیم آن ها را مرور می کنیم:

• جابجایی کابل دست راست و چپ: معکوس شدن لید یک و تغییرات ناگهانی در محور قلب
• جابجایی لیدهای سینه ای V1 و V2: گم شدن شواهد مربوط به تغییرات سپتال و خطای تشخیصی
• جابجایی لیدهای دست و پا: محو شدن یا افت شدید ولتاژ امواج در لیدهای اندامی
• اتصال اشتباه لید ارت (پای راست): ایجاد شدیدترین نوع نویز و خطوط مواج روی تمام لیدها
• جابجایی لید V4 با V5 یا V6: جا ماندن محل اصلی ثبت پاتولوژی بطن چپ
• قرارگیری لیدهای سینه ای روی بافت چربی زیاد: کاهش شدید دامنه امواج و ثبت نوار قلب مسطح.

Misplacement of electrodes can also produce artifactual ‘dynamic’ ECG changes and raise the suspicion of myocardial ischaemia in patients being evaluated for acute chest pain [7]. Hence it is important to identify these artifactual changes promptly to avoid misdiagnosis.

جابجایی الکترودها همچنین می‌تواند تغییرات «دینامیک» مصنوعی در نوار قلب ایجاد کند و شک به ایسکمی میوکارد را در بیمارانی که به دلیل درد حاد قفسه سینه ارزیابی می‌شوند، افزایش دهد. از این رو، شناسایی سریع این تغییرات مصنوعی برای جلوگیری از تشخیص اشتباه مهم است.

به نقل از ncbi

تنظیمات صحیح نوار قلب شامل چه مواردی است؟

گرفتن یک نوار قلب خوانا و قابل اعتماد فقط به چسباندن لیدها محدود نمی شود؛ بلکه کالیبراسیون و تنظیمات فنی خود دستگاه الکتروکاردیوگرام نیز اهمیت حیاتی دارد، اگر تکنسین پیش از شروع ثبت متوجه دستکاری تنظیمات قبلی نشود امواج قلبی ممکن است پهن تر، باریک تر، بلندتر یا کوتاه تر از واقعیت ثبت شوند و به اشتباه نشانه هایی از بزرگ شدن حفرات قلب یا کندی و تند بودن غیرواقعی ضربان را نشان دهند، برای پیشگیری از این خطاهای تکنیکال یک سری مقادیر استاندارد جهانی برای سرعت کاغذ، دامنه امواج و فواصل زمانی تعریف شده است که هر کاربر حرفه ای باید آنها را در گوشه نوار چک کند، در همین خصوص به موارد زیر توجه کنید:

• سرعت طبیعی دستگاه نوار قلب ECG: استاندارد جهانی ۲۵ میلی متر بر ثانیه است که در این حالت هر مربع کوچک معادل ۰.۰۴ ثانیه و هر مربع بزرگ معادل ۰.۲ ثانیه در نظر گرفته می شود.
• ارتفاع امواج طبیعی دستگاه نوار قلب: تنظیم استاندارد ۱۰ میلی متر بر میلی ولت است؛ یعنی پالس مربعی ابتدای نوار باید دقیقاً ۱۰ میلی متر (معادل دو مربع بزرگ) ارتفاع داشته باشد.
• فواصل طبیعی: اندازه گیری استاندارد شامل فاصله PR بین ۰.۱۲ تا ۰.۲۰ ثانیه، پهنای QRS کمتر از ۰.۱۲ ثانیه و فاصله QT است که بسته به ضربان قلب باید در محدوده نرمال قرار گیرد.

چرا یادگیری صحیح انواع روش های گرفتن نوار قلب بااهمیت است؟

نوار قلب ساده ترین، سریع ترین و در عین حال پایه ای ترین ابزار تشخیصی در تمام ارزیابی های بیماری های قلبی و عروقی است که مسیر درمان بیمار را در همان دقایق اولیه مشخص می کند، هرگونه خطای تکنیکال از جمله اتصال نادرست لیدها، عدم کالیبراسیون دستگاه یا بی توجهی به جهت های مختلف ثبت، مستقیما به معنای ثبت یک داده غلط و در نتیجه هدایت پزشک به سمت یک تشخیص اشتباه است، این خطا می تواند یک بیمار سالم را با تشخیص غلط سکته قلبی راهی بخش مراقبت های ویژه یا بخش آنژیوگرافی کند و یا برعکس، علائم یک انفارکتوس خطرناک و پنهان را بپوشاند و جان بیمار را با ترخیص زودهنگام به خطر بیندازد؛ بنابراین تسلط کامل کادر درمان به انواع روش های استاندارد، راست، خلفی و لانگ، ضامن سلامت بیمار و سنگ بنای یک مداخله درمانی موفق به شمار می آید.

پیشنهاد ویژه درمانی: اکو قلب در منزل تهران با دستگاه تخصصی توسط متخصص قلب.

آمادگی های قبل از گرفتن نوار قلب که واجب است بدانید!

برای دستیابی به یک نوار قلب با کیفیت و تفسیر دقیق، مراحل آماده سازی اولیه نقشی تعیین کننده دارند. پاکسازی دقیق پوست با الکل برای حذف چربی های سطحی و زدودن موهای زائد در محل قرارگیری لیدها، امپدانس پوستی را به حداقل رسانده و از ایجاد آرتیفکت های مزاحم جلوگیری می کند. همچنین بیمار باید در وضعیت کاملا ریلکس و بدون تنش عضلانی قرار داشته باشد، چرا که انقباضات عضلانی ناخودآگاه می تواند نویزهای کاذبی شبیه به آریتمی ایجاد کند، در رابطه با مهمترین آمادگی های قبل از گرفتن نوار قلب می توانید به موارد زیر توجه کنید:

1. توضیح کامل پروسه به بیمار جهت کاهش اضطراب و افزایش همکاری
2. تنظیم لباس بیمار جهت دسترسی آسان و سریع به قفسه سینه و اندام ها
3. زدودن موهای زائد در محل اتصال لیدها برای برقراری تماس فیزیکی بهتر
4. پاکسازی پوست با پد الکلی جهت حذف چربی و کاهش مقاومت الکتریکی پوست
5. جدا کردن تمامی اشیا فلزی، ساعت و گوشی موبایل برای حذف نویزهای الکترومغناطیسی
6. قرار دادن بیمار در وضعیت خوابیده به پشت و تاکید بر عدم حرکت و صحبت کردن
7. بررسی صحت کالیبراسیون دستگاه و سلامت کابل های رابط پیش از ثبت نوار.

آموزش دقیق نحوه گرفتن نوار قلب در جهت های مختلف

بررسی همه جانبه فعالیت الکتریکی قلب نیازمند ثبت سیگنال ها از زوایای مختلف آناتومیک است. لیدهای استاندارد یا آنتریور دیواره قدامی و جانبی بطن چپ را بررسی می کنند، اما در مواردی مثل درگیری بطن راست، ناهنجاری های مادرزادی نظیر دکستروکاردیا، یا سکته های دیواره خلفی، لیدهای معمولی پاسخگو نیستند و نیاز به لیدهای اختصاصی رایت یا پوستریور داریم، برای افزایش آگاهی درخصوص انواع روش های گرفتن نوار قلب پیشنهاد می کنیم به توضیحات زیر توجه کنید:

۱) نحوه گرفتن نوار قلب آنتریور (از رو به رو)

این روش همان نوار قلب استاندارد ۱۲ لیدی مرسوم است که برای ارزیابی عمومی سیستم هدایتی و دیواره های قدامی قلب ثبت می شود.

الف) نحوه بستن لیدهای اندامی نوار قلب در نوار قلب آنتریور

• گام ۱: لید قرمز رنگ را به مچ دست راست و لید زرد رنگ را به مچ دست چپ متصل کنید.
• گام ۲: لید سبز رنگ را به مچ پای چپ و لید مشکی رنگ یعنی ارت را به مچ پای راست متصل نمایید.

ب) نحوه بستن لیدهای سینه ای در نوار قلب آنتریور

• گام ۱: لید V1 در فضای چهارم بین دنده ای در سمت راست استخوان جناغ قرار می گیرد.
• گام ۲: لید V2 در فضای چهارم بین دنده ای در سمت چپ استخوان جناغ نصب می شود.
• گام ۳: لید V4 در فضای پنجم بین دنده ای روی خط میانی ترقوه یا میدکلاویکولار چپ قرار می گیرد.
• گام ۴: لید V3 دقیقاً در فاصله میانی بین V2 و V4 نصب می شود.
• گام ۵: لید V5 در همان سطح افقی V4 و روی خط قدامی زیر بغل یا قدامی اگزیلاری چپ قرار می گیرد.
• گام ۶: لید V6 در همان سطح افقی V4 و V5 بر روی خط میانی زیر بغل یا میداگزیلاری چپ نصب می شود.

۲) نحوه گرفتن نوار قلب رایت (نمای راست)

این نما در صورت مشکوک بودن به انفارکتوس بطن راست در کنار سکته های اینفریور و همچنین بررسی وضعیت بیماران دکستروکاردیا گرفته می شود.

الف) نحوه بستن لیدهای اندامی نوار قلب رایت (نمای راست)

• گام ۱: در دکستروکاردیا جای لید دست راست قرمز با دست چپ زرد تعویض می شود اما لیدهای پا تغییر نمی کنند.
• گام ۲: در ارزیابی بطن راست معمولی، لیدهای اندامی دقیقاً مشابه استاندارد در جای همیشگی خود باقی می مانند.

ب) نحوه بستن لیدهای سینه ای در نوار قلب رایت (نمای راست)

• گام ۱: تمام الکترودهای سینه ای به شکل قرینه و آینه ای در سمت راست قفسه سینه چیده می شوند.
• گام ۲: لید V1R در فضای چهارم بین دنده ای سمت چپ و لید V2R در فضای چهارم بین دنده ای سمت راست استرنوم قرار می گیرد.
• گام ۳: لید V4R به عنوان حساس ترین لید بطن راست در فضای پنجم بین دنده ای روی خط میدکلاویکولار راست متصل می شود.
• گام ۴: لید V3R بین V2R و V4R و لیدهای V5R و V6R به ترتیب روی خطوط قدامی و میانی زیر بغل راست نصب می گردند.

۳) نحوه گرفتن نوار قلب پست

نوار قلب خلفی یا پوستریور برای کشف آسیب های ایسکمیک دیواره خلفی بطن چپ به کار می رود که در نوار استاندارد به شکل غیر مستقیم دیده می شوند.

الف) نحوه بستن لیدهای اندامی نوار قلب پست (پشت)

گام ۱: لیدهای اندامی هیچ تغییری نمی کنند و طبق استاندارد بین المللی به دست ها و پاهای بیمار متصل می مانند.

ب) نحوه بستن لیدهای سینه ای در نوار قلب پست (پشت)

• گام ۱: از بیمار بخواهید به پهلوی راست بچرخد تا دسترسی به پشت قفسه سینه فراهم شود.
• گام ۲: سه الکترود V4، V5 و V6 را جدا کرده و به عنوان لیدهای V7، V8 و V9 استفاده کنید.
• گام ۳: لید V7 در همان سطح افقی V6 روی خط خلفی زیر بغل چپ قرار می گیرد.
• گام ۴: لید V8 در همان امتداد افقی زیر زاویه تحتانی استخوان کتف یا اسکاپولا چپ نصب می شود.
• گام ۵: لید V9 در همان سطح افقی چسبیده به لبه چپ ستون فقرات و خط پاراورتبرال متصل می شود.

۴) نحوه گرفتن نوار قلب لانگ

ثبت طولانی مدت معمولاً از لید ۲ به مدت ۲۰ تا ۳۰ ثانیه برای شناسایی آریتمی ها، ریتم های نامنظم و ضربان های نابجا انجام می شود که بدون نیاز به جابجایی لیدها، صرفا از طریق کلید ریتم دستگاه اجرا می گردد.

پیشنهاد ویژه درمانی: خدمات سوند در منزل با تامین تجهیزات و ارائه تخصصی.

اگر نوار قلب پس از گرفتن همراه با نویز بود چکار کنیم؟

مشاهده نویز و خطوط نامنظم در برگه نوار قلب نشان دهنده تداخل الکتریکی یا مکانیکی است که باید بلافاصله پیش از ترخیص یا ارزیابی نهایی اصلاح شود؛ برای حل این مشکل ابتدا باید نوع آرتیفکت را تشخیص داد، به طوری که خطوط ضخیم و منظم ۵۰ هرتزی نشان دهنده نویز برق شهر هستند و باید با چک کردن اتصال سیم ارت دستگاه، خاموش کردن وسایل برقی اطراف و دور کردن گوشی موبایل بیمار برطرف شوند، اما خطوط پرشی و نوسانات ناگهانی خط زمینه حاصل لرزش عضلانی، صحبت کردن یا حرکت بیمار است که با اطمینان خاطر دادن به بیمار، گرم نگه داشتن محیط برای جلوگیری از لرزش و درخواست برای تنفس آرام رفع می گردد؛ همچنین در صورت پایدار بودن نویز، باید چک کردن خشک نشدن ژل لیدها، تعویض چسب های شل شده و پاکسازی مجدد پوست با الکل در دستور کار قرار گیرد.

آیا انجام نوار قلب در منزل را می توانیم به درمان تو بسپاریم؟

بله، خدمات نوار قلب در منزل تهران توسط مرکز درمان در منزل درمان تو با تکیه بر دانش متخصصین کارآزموده و بهره گیری از تکنولوژی های روز، بهترین انتخاب برای بیمارانی است که می خواهند در شرایط غیراورژانسی و برای درمان از این خدمات بهره مند گردند، درمان تو با استفاده از دستگاه نوار قلب سیار با کیفیت ۱۲ کاناله تخصصی که کاملا دیجیتال و دقیق است، تمامی استانداردهای بالینی را در محیط آرام منزل شما پیاده سازی می کند تا نیاز به جابجایی بیمار کاهش یافته و از تنش های محیط بیمارستانی دور بماند؛ تیم ما با سرعت عمل بالا و رعایت پروتکل های دقیق فنی، نوار قلبی دقیق و قابل اعتماد را در اختیار شما و پزشک معالج قرار می دهد تا روند درمان با بالاترین کیفیت ممکن پیگیری شود.

سوالات متداول در رابطه با نحوه گرفتن نوار قلب

سوال۱) آیا وجود موهای زائد در قفسه سینه روی کیفیت نوار قلب تاثیر می گذارد؟

بله، موهای ضخیم و متراکم قفسه سینه مانع از برقراری تماس الکتریکی مناسب بین الکترود و پوست می شوند و با افزایش امپدانس، نویز شدیدی در سیگنال های الکتریکی ایجاد می کنند؛ بنابراین تراشیدن موهای محل اتصال لیدها پیش از شروع کار الزامی است.

سوال۲) چرا در زمان گرفتن نوار قلب بیمار نباید صحبت کند یا حرکت کند؟

پتانسیل الکتریکی ناشی از انقباضات ارادی یا غیرارادی عضلات اسکلتی بسیار قوی تر از سیگنال های قلب است و حرکت یا صحبت کردن بیمار باعث ایجاد نوسانات شدید و آرتیفکت های پرشی در خط زمینه می شود که خواندن امواج را غیرممکن می کند.

سوال۳) تفاوت اصلی نوار قلب استاندارد با نوار قلب رایت چیست؟

نوار قلب استاندارد یا همان آنتریور دیواره قدامی و جانبی بطن چپ را بررسی می کند، اما نوار قلب رایت با جابجایی الکترودها به سمت راست قفسه سینه، برای تشخیص سکته های بطن راست و بررسی ناهنجاری های مادرزادی قلب کاربرد دارد.

سوال۴) اگر لیدهای دست راست و چپ به اشتباه جابجا بسته شوند چه اتفاقی می افتد؟

این خطای شایع باعث وارونه شدن موج P و کمپلکس QRS در لید یک و جابجایی کامل الگوهای لیدهای اندامی می شود که ممکن است پزشک را به اشتباه در تشخیص جهت محور قلب یا بروز برخی ایسکمی ها بیندازد.

سوال۵) آیا می توان نوار قلب را در منزل با همان دقت بیمارستان انجام داد؟

بله، کارشناسان مرکز درمان در منزل درمان تو با به همراه داشتن دستگاه های پیشرفته دیجیتال، رعایت دقیق پروتکل های استریل، کالیبراسیون استاندارد و تسلط کامل بر تکنیک های لیدگذاری، نوار قلبی با کیفیت بیمارستانی و قابل استناد برای پزشک متخصص در منزل شما تهیه می کنند.