سرم هاف سالین و نکات مهم دارویی آن

زمان تقریبی مورد نیاز برای مطالعه: 16 دقیقه

سرم هاف سالین که به آن سرم سدیم کلراید ۴۵% درصد نیز می گویند یکی از پرکاربردترین سرم های تزریقی در پزشکی می باشد که طبق تجویز پزشکان معتمد بر درمان استفاده میشود، ساختار و محتویات سرم هاف سالین ۴۵ به صورتی که است که هم در افزایش حجم سلولی و مایعات در گردش خون به بدن کمک کند و هم در جبران آهسته و پیوسته سدیم و نمک تاثیرگذار باشد، سرم سدیم کلراید ۴۵% در واقع همان سرم سدیم کلراید ۰.۹% است که مقادیر سدیم و کلر نصف شده و از همین رو به عنوان یک سرم هیپوتونیک مورد استفاده قرار می گیرد، از مرکز خدمات پزشکی در منزل درمان تو در این مقاله با شما خواهیم بود تا در رابطه با مهم ترین نکات دارویی سرم هاف سالین ۴۵ درصد تزریقی از نظر کاربردهای درمانی، مهم ترین عوارض احتمالی ناشی از تزریق، محدودیت های تزریق و نکات ایمنی و اصول مراقبتهای پرستاری در تزریق سرم هاف سالین با شما صحبت کنیم تا اطلاعات شما در خصوص این سرم ارتقاء پیدا کند، لازم به ذکر است که این متن طبق نظارت دکتر علی سراجی (کد نطام پزشکی: ۱۶۱۴۵۵) بررسی و نگارش شده است و اگر سوالی ذهنتان را در میان مطالعه متن یا انتهای متن درگیر کرده می توانید از طریق کامنت های انتهای مطالب آن را از پزشکان مرکز درمان تو بپرسید تا سریعا پاسخگوی شما عزیزان باشیم.

سرم هاف سالین چیست؟

سرم هاف سالین (به انگلیسی: Half Saline | 0.45% Sodium Chloride) یک محلول تزریقی هیپوتونیک است که در بیماران با فشار خون بالا، جبران آهسته و منطقی سدیم خون پایین (هایپوناترمی)، در بیماران با علائم دهیدراتاسیون که محدودیت در جذب سدیم دارند مورد استفاده قرار می گیرد، سرم هاف سالین تزریقی حاوی سدیم کلراید با غلظت ۰.۴۵% در آب استریل می باشد که به عنوان یک سرم نگهدارنده یا Maintenance Fluid مورد استفاده قرار می گیرد، سرم هاف سالین ۴۵ به نسبت سرم سدیم کلراید ۰.۹% نصف حجم مولی نمک (سدیم و کلراید) را در بردارد که به آن هالف نرمال سالین یا نصف نرمال سالین هم می گویند (Half به انگلیسی یعنی نصف)، از آن جایی که مقدار نمک سرم هاف سالین ۴۵ درصد نصف سرم نرمال سالین ۰.۹ درصد است بسیاری از پزشکان لقب بهترین سرم برای فشار خون بالا را به آن داده اند زیرا با دارا بودن مقادیر مناسب از نمک و سدیم هم می تواند بعنوان یک مایع جایگزین در بیماران با فشارخون بالا که نیاز به دریافت سرم دارند استفاده شود و هم در افزایش کنترل شده سدیم خون و جلوگیری از احتباس مایعات به واسطه تجمه سدیم در بافت جلوگیری بعمل می آورد، منظور از هیپوتونیک بودن سرم هاف سالین ۴۵% این است که غلظت مواد محلول آن از مایعات بدن کمتر است؛ بنابراین باعث ورود آب به داخل سلول ها می شود و برای جبران کم آبی داخل سلولی و رقیق سازی سدیم خون به کار می رود.

۰.۴۵% sodium chloride is a hypotonic solution. This concentration is ideal for parenteral maintenance fluids rather than aggressive intravascular volume repletion. Each 100 mL of 0.45% sodium chloride Injection USP contains 7.7 mEq of sodium ions and 7.7 mEq of chloride ions, with an osmolarity of 154 mOsmol/L and a pH range similar to that of the 0.9% sodium chloride.

محلول کلرید سدیم ۰.۴۵٪ یک محلول هیپوتونیک است. این غلظت برای مایعات نگهدارنده تزریقی به جای جایگزینی تهاجمی حجم داخل عروقی ایده‌آل است. هر ۱۰۰ میلی‌لیتر محلول تزریقی کلرید سدیم ۰.۴۵٪ USP حاوی ۷.۷ میلی‌اکی‌والان یون سدیم و ۷.۷ میلی‌اکی‌والان یون کلرید، با اسمولاریته ۱۵۴ میلی‌اسمول در لیتر و محدوده pH مشابه کلرید سدیم ۰.۹٪ است.

به نقل از NCBI

سرم هاف سالین برای چیست؟

سرم سدیم کلراید ۴۵ درصد انفوزیون جهت تزریق وریدی مورد استفاده قرار می گیرد، عمدتاً جهت هیدراتاسیون داخل وریدی و به عنوان مایع نگهدارنده در درمان های پزشکی استفاده می شود تا هم حجم مایعات بدن را افزایش دهد و هم از احتباس نمک غلیظ در بافت ها جلوگیری کند، با این حال که سرم هاف سالین خود از نمک سدیم و کلراید تشکیل شده است اما در رقیق سازی آهسته نمک سلولی و بافتی بسیار کمک کننده است و علت آن هیپوتونیک بودن این محلول و توانایی در رقیق سازی نمک در سلول و بافت های بدن می باشد (اگر طبق دستور پزشک و نظارت دقیق پرستاری تزریق گردد)، از سرم هالف سالین بعنوان یک محلول حجم دهنده در شرایط دهیدراتاسیون استفاده میشود، در بیماران کلیوی جهت دریافت مایعات و جلوگیری از اختلالات حاد الکترولیتی نظیر هایپرناترمی نیز از سرم هاف سالین استفاده میشود، فهرست مهم ترین کاربردهای سرم هاف سالین تزریقی جهت انفوزیون به شرح زیر است:

• جبران کم آبی داخل سلولی (ICF dehydration) به خصوص بیماران با علائم هایپرناترمی (سدیم خون بالا)
• کاهش تدریجی سدیم خون در هایپرناترمی خفیف تا متوسط (نه موارد اورژانسی)
• کمک به رقیق سازی سدیم بافتی و سلولی
• به عنوان محلول نگهدارنده (Maintenance fluid) در طول دوره بستری
• کمک به هیداراتاسیون بدن در تب های طولانی یا بیماران تحت اینتوبیشن (تهویه مکانیکی با ونتیلاتور)
• استفاده پس از اصلاح حجم با نرمال سالین برای جلوگیری از بار سدیمی بالا
• مایع حلال (جهت رقیق سازی) داروهای وریدی خاص که نیاز به رقیق سازی با مایع هیپوتونیک دارند (مثلا آنتی بیوتیک وانکومایسین)
• کاهش اسمولاریته پلاسما در شرایط بالینی تحت نظارت و کنترل پزشک
• کمک به هیدراتاسیون سلولی
• به عنوان مایع نگهدارنده در طول بستری در دهیدراتاسیون غیر کتواسیدوتیک پس از اطلاح اختلال
• پیشگیری از هایپرکلرمی در صورت نیاز به تزریق های طولانی مایعات.

پیشنهاد ویژه درمانی: ویزیت پزشک در منزل تهران با اعزام پزشک متخصص صلاحیت دار، اعرام شبانه روزی.

سرم هاف سالین در چه حجم هایی موجود است؟

در بازار دارویی سرم هالف سالین تزریقی به طور معمول در ۲ حجم ۵۰۰ سی سی و ۱ لیتری موجود است که طبق دستور پزشک تجویز و توسط پرستار بیمارستان با تجربه پرستاری کافی (حداقل ۲ سال به بالا) تزریق می گردد، به طور معمول سرم نرمال سالین ۴۵ در حجم نیم لیتری بیشتر از سرم ۱۰۰۰ سی سی در دسترس است، در نطر داشته باشید که سرم هاف سالین حتما باید طبق دستور و تجویز پزشک صورت بگیرد، در خصوص انواع حجم سرم هاف سالین ۰.۴۵% Sodium Chloride در بخش زیر بیشتر بخوانید:

سرم هاف سالین ۵۰۰

سرم هاف سالین ۵۰۰ از رایج ترین انواع سرم هاف سالینی است که در بازار دارویی در دسترس است، این سرم در مصارف پزشکی بیمارستانی و درمانی مورد استفاده قرار می گیرد و بعنوان یک سرم حجم دهنده پایدار با حجم متعادل مورد استفاده قرار می گیرد.

سرم هاف سالین ۱

سرم هاف سالین ۱ لیتری به مراتب به دلیل حجم بالاتر از سرم هالف سالین ۵۰۰ کم مصرف تر است زیرا حجم بیشتری از محتویات سرم هاف سالین را در اختیار بدن قرار می دهد، از سرم هاف سالین ۱۰۰۰ سی سی بیشتر برای بیماران بستری و به عنوان یک سرم Maintenance Fluid و نگهدارنده استفاده میشود.

بارزترین تفاوت سرم هاف سالین با نرمال سالین چیست؟

بارزترین تفاوت هاف سالین با نرمال سالین در تونسیته و غلظت سدیم است؛ هاف سالین هیپوتونیک و کم سدیم (۰٫۴۵٪) بوده و آب را وارد سلول می کند اما نرمال سالین ایزوتونیک و پرسدیم (۰٫۹٪) است و بیشتر حجم داخل عروقی را افزایش می دهد، به همین دلیل است که اسم سرم سدیم کلراید ۴۵ هاف سالین است؛ یعنی نصف نمک و املاح سرم نرمال سالین در سرم هاف سالین موجود است.

ساختار شیمیایی، محتویات و نام های رایج سرم هاف سالین چیست؟

سرم هاف سالین (Half Saline) از دسته سرم های هیپوتونیک کریستالوئیدی است که در کنترل حجم مایعات و به عنوان سرم مناسب در بیماران با فشار خون بالا که نیاز به دریافت سرم و مایعات دارند مورد استفاده قرار می گیرد، غلظت و تونیسته هاف سالین به نسبت نرمال سالین ۴۵% است، این بدان معناست که در هر ۱۰۰ میلی لیتر محلول ۰٫۴۵ گرم (۴۵۰ میلی گرم) سدیم کلراید خالص حل شده است، سرم هاف سالین با هدف تامین مایعات بدن و اصلاح اختلالات آب و الکترولیت به ویژه سدیم مورد استفاده قرار می گیرد، نام شیمیایی سرم هاف سالین Sodium Chloride است و فورمول شیمیایی آن NACL می باشد، اسمولاریته سرم هاف سالین ۱۵۴ میلی اسمول بر لیتر (mOsm/L) است و ظاهر فیزیکی آن به صورت مایع شفاف، بی رنگ و استریل می باشد، باید بدانید سرم هاف سالین برخلاف نرمال سالین نمی تواند به سرعت فشار خون را افزایش دهد از همین رو در انواع شوک و خونریزی ها سرم نرمال سالین ۰.۹% ارجحیت دارد، با توجه به اینکه سرم هاف سالین نصف شده محتویات سرم نرمال سالین است و شهرت سرم نرمال سالین بیشتر از هاف سالین است نام هایی که برای هاف سالین انتخاب شده بیشتر تعدیل شده نام نرمال سالین است، از رایج ترین نام های هاف سالین می توان به: Half Saline، Half Normal Saline، NaCl 0.45% و سرم نیم نمکی اشاره نمود.

Half-normal saline (0.45% NaCl), often with “D5” (5% dextrose), contains 77 mEq/L of Na and Cl and 50 g/L dextrose. Quarter-normal saline (0.22% NaCl) has 39 mEq/L of Na and Cl and almost always contains 5% dextrose for osmolality reasons. It can be used alone in neonatal intensive care units.

نیم‌سالین نرمال (۰.۴۵٪ NaCl)، اغلب با “D5” (۵٪ دکستروز)، حاوی ۷۷ میلی‌اکی‌والان در لیتر سدیم و کلر و ۵۰ گرم در لیتر دکستروز است. یک‌چهارم‌سالین نرمال (۰.۲۲٪ NaCl) دارای ۳۹ میلی‌اکی‌والان در لیتر سدیم و کلر است و تقریباً همیشه به دلایل اسمولالیته حاوی ۵٪ دکستروز است. می‌توان آن را به تنهایی در بخش‌های مراقبت‌های ویژه نوزادان استفاده کرد.

به نقل از ویکیپدیا

پیشنهاد ویژه درمانی: پانسمان در منزل تهران با اعزام پرستار بیمارستان و صلاحیت دار، برای دریافت اطلاعات بیشتر وارد این لینک شوید.

سرم هاف سالین چگونه بر بدن تاثیر می گذارد؟ (مکانیسم اثر آن چیست؟)

تامین مایعات به صورت تعدیل شده همچنین رقیق سازی نمک های بافتی بهمراه افزایش آهسته سدیم خون مهم ترین تاثیراتی است که سرم هالف سالین بر بدن می گذارد، در واقع سرم هاف سالین (۰.۴۵% NaCl) یک محلول هیپوتونیک است که پس از تزریق وریدی باعث کاهش اسمولاریته پلاسما نسبت به مایع داخل سلولی میشود، در نتیجه این اختلاف فشار اسمزی آب از فضای داخل عروق به سمت فضای بین سلولی و داخل سلول ها حرکت می کند، این مکانیسم باعث میشود هاف سالین بیشتر نقش تامین آب بدن را در مقابل افزایش حجم موثر داخل عروقی ایفا کند، از آنجا که مقدار سدیم موجود در این سرم نصف نرمال سالین است افزایش بار سدیمی و به دنبال آن افزایش فشار خون ایجاد نمیشود، به همین دلیل هاف سالین در بیمارانی که نیاز به هیدراتاسیون دارند ولی باید دریافت سدیم آنها محدود باشد گزینه مناسبی محسوب میشود، همچنین می توان نتیجه گرفت که این اثر تدریجی بر تعادل آب و الکترولیت خطر احتباس مایعات و تشدید ادم را نسبت به سرم های ایزوتونیک کاهش می دهد.

مهم ترین کاربردهای سرم هاف سالین ۴۵ درصد چیست؟

کاربردها و مزایای استفاده از سرم هاف سالین از نظر بسیاری از پزشکان در حکم ضرب المثل معروف است که اشاره به ” کلید گمشده زیر چراغه” دارد، سرم هاف سالین ۴۵ درصد با افزایش دادن حجم مایعات بدن به صورت ایمن و کنترل مقادیر الکترولیتی در بسیاری از اختلالات و بیماری هایی که نیاز به دریافت سرم هست اما دریافت زیاد آن می تواند خطرزا باشد؛ طبق دستور پزشک می تواند کمک کننده درمانی تلقی گردد، به طورمثال در بیمارانی که به دنبال علائم سرماخوردگی گوارشی دچار دیاریا و استفراغ شدید بوده اند و سابقه فشار خون بالا را دارند به دستور پزشک نیاز به تزریق سرم حجمی وجود دارد، در این شرایط هم دهیدراتاسیون مطرح است و هم فشار خون بالا؛ اینجاست که سرم هاف سالین در حکم همان کلید زیر چراغ میتواند جبران حجم مایعات از دست رفته را بدون افزایش شدید فشار خون انجام دهد، مهم ترین کاربردهای سرم هاف سالین ۴۵ درصد در قسمت زیر اشاره شده است:

شاخص بالینی	نقش و کاربرد سرم هاف سالین (۰٫۴۵٪)	نکات مهم و محدودیت ها
سرم هاف سالین و فشار خون	برای افزایش فشار خون یا شوک و خونریزی مناسب نیست؛ چون هیپوتونیک است و آب را بیشتر به داخل سلول ها منتقل می‌کند نه فضای داخل عروقی	⚠️ در افت فشار خون، انتخاب مناسبی نیست؛ اما در بیماران پرفشاری خون بهترین گزینه سرمی محسوب میشود
بهترین سرم در فشار خون بالا	باعث هیدراتاسیون سلولی بدون افزایش قابل توجه حجم داخل رگ میشود و بار سدیمی کمتری دارد	✅ انتخاب ارجح نسبت به نرمال سالین در HTN
کنترل علائم و کمک به درمان هیپوناترمی	در هیپوناترمی خفیف و بدون علامت می تواند به اصلاح تدریجی آب و الکترولیت کمک کند	❌ در هیپوناترمی علامت دار، ادم مغزی یا SIADH ممنوع است
جبران مایعات با محدودیت سدیم	امکان جبران حجم ملایم بدون تحمیل سدیم بالا	مناسب بیماران قلبی و کلیوی با محدودیت مصرف نمک
کاربرد در نارسایی کلیه (CRF)	در کم‌آبی خفیف با فشار خون پایدار می‌تواند استفاده شود و بار سدیمی کمتری دارد	⚠️ منع مصرف در ادم، الیگوری، افت فشار یا نارسایی پیش رونده
ریسک های بالقوه	کاهش اسمولاریته پلاسما و افزایش آب آزاد بدن	نیازمند پایش دقیق سدیم، وزن، I/O و وضعیت همودینامیک

۱) سرم هاف سالین برای فشار خون

جواب به این سوال دو پهلو است! اگر منظور استفاده از سرم هاف سالین برای افزایش فشار خون باشد که به دلایل مختلف (مثلا خونریزی و غیره) بروز کرده هاف سالین نمی تواند گزینه مناسبی باشد، سرم هاف سالین (۰٫۴۵٪) هیپوتونیک است و به جای افزایش حجم داخل عروقی آب را بیشتر به داخل سلول ها منتقل می کند و نمی تواند به صورت موثر سبب افزایش فشار خون گردد، اما اگر سوالتان این است که در فشار خون بالا چه سرمی مناسب است باید خدمتتان بگوییم که بهترین سرم برای فشار خون بالا سرم هاف سالین است، علت این امر آن است که سرم هاف سالین حجم موثر داخل رگ را زیاد نمی کند و هدف اصلی آن اصلاح کم آبی داخل سلول ها و کاهش تدریجی سدیم خون می باشد.

کنترل علائم و کمک به درمان هایپوناترمی

سرم هاف سالین می تواند سدیم خون را به صورت کاملا آهسته بالا ببرد از افزایش شدید آن خودداری بعمل بیاورد، این کار باعث میشود تا از احتباس مایعات داخل بدن نیز جلوگیری شود، از ان جایی که مقادیر تحویل سدیم و کلر توسط سرم هاف سالین کم است باید توجه کرد که سرم هاف سالین (۰٫۴۵٪) نقش محدودی در کنترل علائم و کمک به درمان هایپوناترمی دارد و فقط در موارد خفیف و بدون علامت استفاده میشود، این سرم با تامین آب و مقدار کم سدیم به اصلاح تدریجی اختلال آب و الکترولیت کمک می کند، سرم هاف سالین در هایپوناترمی علامت دار یا همراه با ادم کاربردی ندارد و ممکن است وضعیت را حتی بدتر کند، از همین رو تجویز آن فقط در بیماران پایدار و با پایش دقیق سدیم سرم توصیه میشود.

بیشتر بخوانیم: هر آن چیزی که از سرم قندی نمکی ۱/۳ ۲/۳ باید بدانید!

۲) جبران حجم مایعات با محدود بودن سدیم دریافتی

سرم هاف سالین (۰٫۴۵٪ NaCl) یکی از انتخاب های مناسب طبق صلاحدید پزشک برای جبران حجم مایعات در شرایطی است که دریافت سدیم باید محدود باشد، این سرم سدیم کمتری نسبت به نرمال سالین دارد بنابراین هیدراتاسیون ملایم ایجاد می کند بدون آنکه بار سدیمی زیادی به بیمار تحمیل شود.

۳) کاربرد هاف سالین در بیماران نارسایی کلیه CRF

در بیماران نارسایی مزمن کلیه (CRF) سرم هاف سالین ۰٫۴۵٪ فقط در شرایط انتخابی و کنترل شده کاربرد دارد، این سرم برای جبران کم آبی خفیف در بیمارانی با فشار خون پایدار و نیاز به محدودیت دریافت سدیم استفاده میشود، نسبت به نرمال سالین بار سدیمی کمتری دارد و خطر بدتر شدن هیپرولمی یا هایپرکلرمی را کاهش می دهد، با این حال به دلیل هیپوتونیک بودن در موارد ادم، الیگوری، افت فشار یا پیشرفت سریع نارسایی کلیه منع مصرف دارد و تجویز آن باید همراه با پایش دقیق وزن، ورودی و خروجی مایعات (I/O) و الکترولیت ها انجام شود.

پیشنهاد ویژه: سرم تراپی در منزل تهران با دستور پزشک، اعزام سریع پرستار بیمارستان.

نکاتی در خصوص تزریق سرم هالف سالین در بارداری و شیردهی

تزریق سرم هاف سالین (۰.۴۵% NaCl) در دوران بارداری و شیردهی باید با احتیاط پزشکی و ارزیابی دقیق وضعیت مادر انجام شود، باید بدانید که در دوره بارداری تغییرات فیزیولوژیک بدن مانند افزایش حجم پلاسما، حساسیت بیشتر به اختلالات الکترولیتی و نوسانات فشار خون به دلیل تاثیرات جفت و جنین بر مادر بیشتر است و اهمیت انتخاب نوع سرم را دوچندان می کند، هاف سالین به دلیل سدیم کمتر در برخی شرایط گزینه مناسبی است اما مصرف خودسرانه یا بدون پایش می تواند منجر به هیپوناترمی یا عدم تعادل مایعات شود، تجویز سرم هاف سالین در دوره بارداری باید بر اساس سن بارداری یا مرحله شیردهی و با دستور متخصص زنان در منزل یا مطب صورت بگیرد، در خصوص هر یک از دوره های بارداری و شیردهی و نکات مربوط به تجویز و تزریق سرم هاف سالین در بخش زیر بیشتر بخوانید:

تزریق سرم هاف سالین در بارداری

در دوران بارداری تزریق سرم هاف سالین معمولا در شرایطی مانند دهیدراتاسیون خفیف تا متوسط، تهوع و استفراغ شدید بارداری (Hyperemesis Gravidarum) یا نیاز به هیدراتاسیون با محدودیت سدیم انجام میشود، از آنجا که این سرم هیپوتونیک است سرعت و حجم تزریق اهمیت بالایی دارد تا از رقیق شدن بیش از حد سدیم خون مادر و بروز عوارضی مانند سردرد، تهوع یا اختلالات عصبی جلوگیری شود، پایش فشار خون، سطح سدیم و وضعیت بالینی مادر ضروری است و حتما تجویز باید توسط پزشک و تزریقات سرم نیز توسط پرستار با تجربه بالینی و پروانه صلاحیت حرفه ای صورت بپذیرد، از نکات مهمی که در خصوص تزریق سرم هاف سالین در بارداری باید به انها توجه کنید میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

• فقط با تجویز مستقیم پزشک
• تنظیم دقیق سرعت انفوزیون
• پایش منظم سدیم سرم
• احتیاط در سه ماهه سوم بارداری
• خودداری در موارد هایپوناترمی موجود.

تزریق سرم هاف سالین در دوران شیردهی

در دوران شیردهی تزریق سرم هاف سالین طبق دستور پزشک متخصص معمولا به منظور جبران کم آبی بدن مادر، تب، کنترل علائم عفونت ها یا محدودیت مصرف سدیم انجام میشود، در دوران شیردهی سرم هاف سالین به طور مستقیم وارد شیر مادر نمیشود اما تعادل مایعات و الکترولیت های مادر میتواند به صورت غیرمستقیم بر کیفیت و مقدار شیر تأثیر بگذارد، به همین دلیل تزریق باید به گونه ای انجام شود که باعث افت شدید سدیم یا ضعف عمومی مادر نشود که پیشنهاد ما بر تحت نظارت پزشک بودن و اجرای تخصصی توسط پرستار مجرب می باشد، نکاتی که در خصوص تزریق سرم هاف سالین در دوران شیردهی باید بدانید:

• پایش علائم بالینی مادر (ضعف، سرگیجه)
• دریافت مایعات خوراکی کافی همزمان
• پرهیز از تزریق طولانی مدت بدون ارزیابی
• حتما با نظر پزشک یا ماما و کارشناس پرستاری انجام شود.

عوارض تزریق سرم هاف سالین چیست؟

سرم هاف سالین نیز همانند سایر سرم های پزشکی اگر خارج از دوز تجویزی و خودسرانه تزریق گردد می تواند همراه با عوارضی باشد که باید به آن توجه ویژه داشت، از مهم ترین عوارض تزریق سرم هاف سالین میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

• هیپوناترمی (کاهش سدیم خون) به ویژه در تزریق سریع یا حجم بالا
• سردرد و گیجی به دنبال رقیق شدن اسمولاریته پلاسما
• تهوع و استفراغ ناشی از اختلال تعادل آب و الکترولیت
• ادم مغزی
• ادم ژنرالیزه یا محیطی
• افت فشار خون نسبی در بیماران دهیدراتاسیون شدید
• خواب آلودگی و اختلال سطح هوشیاری در هیپوناترمی متوسط تا شدید
• کاهش اسمولاریته سرم و پلاسما با عوارض سیستمیک
• عدم تعادل مایعات بدن (Fluid overload یا Dilutional effects)
• بدتر شدن وضعیت بیماران با نارسایی مغزی یا افزایش ICP.

بیشتر بخوانیم: روش های درمان فشار خون پایین در منزل طبق پروتکل های درمانی.

مهم ترین محدودیت ها و منع تزریق سرم هاف سالین ۴۵% کدامند؟

از آن جایی که هاف سالین می تواند در افزایش حجم سلولی و بافت های بدن تاثیر گذار باشد (یک سرم مناسب در دهیدراتاسیون) در نتیجه می تواند در بیماران با احتباس کنونی مایعات در بافت ها و سلول ها (مثلا بیماران ادم مغزی یا ادم اندامی) نیز نتیجه نامناسب و عکس دهد، در واقع این ماهیت عملکردی سرم های هیپوتونیک است که سرم هاف سالین یکی از آنهاست و در انتخاب آن حتما باید دقت کرد و طبق دستور پزشک گام برداشت، از مهم ترین محدودیت های تزریق سرم هاف سالین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. شوک و افت فشار خون
2. هیپوولمی حاد (کمبود شدید حجم خون)
3. ادم مغزی یا افزایش فشار داخل جمجمه (ICP)
4. هایپوناترمی متوسط تا شدید یا علامت دار
5. نارسایی کلیه همراه با الیگوری یا ادم
6. نارسایی قلبی دکمپنسیته (Decompensated)
7. سپسیس یا ناپایداری همودینامیک
8. تزریق سریع یا بدون پایش الکترولیت ها.

بیشتر بخوانیم: سرم رینگر و انواع آن را بهتر بشناسیم

نکات ایمنی و اصول مراقبتهای پرستاری در تزریق سرم هاف سالین

از آن جایی که سرم هاف سالین می تواند بر حجم مایعات بدن و تغییرات هیدراتیشن اندامی تاثیربگذارد در تزریق آن باید به نکات مراقبتهای قبل و بعد و نکات ایمنی دقت نمود، از مهم ترین نکات ایمنی و مراقبتهای لازم در تزریق سرم هاف سالین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• تجویز و دستور تزریق سرم هاف سالین فقط باید توسط پزشک دارای صلاحیت صورت بپذیرد
• انجام تزریقات باید توسط پرستاران آموزش دیده و مشرف به علم پزشکی انجام شود
• کنترل علائم حیاتی در طول تزریق از اهمیت بالایی برخوردار است
• در صورت هرگونه حساسیت دارویی قبل از تزریق باید به پرستار و پزشک اطلاع داده شود
• هرگونه تغییرات سطح هوشیاری، ضربان قلب، اکسیژن خون و دمای بدن پس از تزریق باید توسط پرستار به پزشک اطلاع داده شود
• تزریق سرم نرمال سالین در بیماران کلیوی و قلبی نباید با سرعت بالا انجام شود و حتما نیاز به نسخه پزشک وجود خواهد داشت
• در دوران بارداری و شیردهی تزریقات حتما باید توسط پزشک متخصص زنان نظارت و توسط ماما یا پرستار انجام شود.

نکته مهم: برای دریافت تزریق سرم هاف سالین می توانید از خدمات تزریقات در منزل شبانه روزی تهران بهره مند گردید اما حتما نیاز به نسخه پزشک، تایید پزشک و اجرا توسط پرستار دارای صلاحیت حرفه ای پرستاری خواهید داشت، برای انجام این خدمات درمان تو با رعایت پروتکل های بهداشتی و تحت نظارت پزشک مرکز بر خدمات درمانی (دکتر حکمت) می تواند آن را برای شما دقیق و بهداشتی اجرایی کند.

تداخلات دارویی سرم هاف سالین چیست؟

تداخلات دارویی سرم هاف سالین ۰٫۴۵٪ عمدتا ناشی از اثرات آن بر تعادل آب، سدیم و اسمولاریته پلاسما است که اگر همراه با برخی داروها استفاده شود می تواند اثرات سوء آنها را چندین برابر و یا حتی بی اثر کند، به دلیل هیپوتونیک بودنسرم هاف سالین این سرم می تواند خطر هایپوناترمی، احتباس آب یا افت فشار خون را در صورت مصرف همزمان با برخی داروها افزایش دهد، بنابراین شناسایی داروهایی که بر ADH یا عملکرد کلیه و حجم مایعات اثر می گذارد از اهمیت بالینی زیادی برخوردار است، از مهم ترین تداخلات دارویی سرم هاف سالین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• فوروزماید (قرص و آمپول)
• هیدروکلروتیازید
• فلuکستین
• سرترالین
• کاربامازپین
• ایبوپروفن
• دیکلوفناک
• کاپتوپریل
• انالاپریل
• لوزارتان
• دیگوکسین
• لیتیم کربنات
• والپروات سدیم
• دگزامتازون
• مانیتول

راهنمای قیمت و خرید سرم هاف سالین به شیوه امن

قیمت سرم هاف سالین ۵۰۰ در سال ۱۴۰۴ به صورت خرید آزاد بدون بیمه معادل با ۶۵۵۰۰ تومان و سرم هاف سالین ۱ لیتری معادل با ۱۱۵۵۰۰ تومان است، سرم هاف سالین تحت پوشش بیمه قرار می گیرد و هم بیمه های پایه و هم بیمه های تکمیلی می توانند آن را پوشش دهند، برای خرید سرم هاف سالین می توانید به داروخانه های معتبر شهر یا استان خود مراجعه نمایید، ساکنان استان تهران برای خرید سرم هاف سالین ۴۵ درصد میتوانند به داروخانه ۱۳ آبان، ۲۹ فروردین و هلال احمر مراجعه نمایند، برای خرید اینترنتی سرم هاف سالین اپراتورهای مرکز درمان تو (شماره تماس های: ۰۲۱۹۱۰۹۶۵۲۱ و ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۶ و ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۹ و ۰۹۹۳۶۳۷۲۱۲۸) می توانند با مشاوره رایگان به شما کمک کنند تا معتبرترین داروخانه را پیدا کنید، داروخانه های مثبت سبزآنلاین، داروخانه داروباما و داروخانه داروکده در این مسیر کمک رسان شما خواهند بود، هرگونه سوال خود را میتوانید از مسئولان فنی مرکز درمان تو بپرسید.

سوالات متداول در رابطه با سرم هاف سالین

سرم هاف سالین ادرار و کم میکنه یا زیاد؟

سرم هاف سالین یک محلول هیپوتونیک است که با افزایش آب آزاد بدن معمولا باعث افزایش حجم ادرار میشود؛ اما در صورت تزریق سریع یا اختلال عملکرد کلیه ممکن است دفع ادراری کاهش یابد و احتباس مایعات ایجاد کند، از همین رو در بیماران با خطر ادم ریوی و اندام ها باید با احتیاط تزریق گردد.

سرم هاف سالین یخچالیه؟

خیر، سرم هاف سالین باید در دمای اتاق (حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد) نگهداری شود؛ سرد کردن آن در یخچال توصیه نمی شود چون می تواند هنگام تزریق باعث لرزش، انقباض عروقی و ناراحتی بیمار شود.

کد بیمه سرم هاف سالین چیست؟

کد IRC دارویی سرم هاف سالین ۱۲۲۸۰۱۳۵۰۰۱۶۲ است، کد بیمه سرم هاف سالین در بیمه تامین اجتماعی ۰۲۵۶۵ و در بیمه سلامت ۱۲۶۵۳ و در بیمه نیروهای مسلح ۱۱۱۲۳ می باشد.

آیا سرم هاف سالین را بدون نسخه دارویی میشود خریداری کرد؟

خیر، سرم هاف سالین یک نوع سرم بیمارستانی به حساب می آید که باید طبق دستور و تجویز پزشک تهیه و تحت نظارت پزشک و توسط پرستار بالینی و مجرب تزریق شود.

جمع بندی و گرفتن نتایج نهایی

در جمع بندی باید خدمتتان بگوییم که سرم هاف سالین که با نام سرم سدیم کلراید ۴۵% نیز شناخته میشود به عنوان یک سرم هیپوتونیک از دسته سرم های کریستالوئیدی مورد استفاده قرار می گیرد، سرم هاف سالین در دهیدرتاسیون های سلولی و بافتی طبق دستور پزشک مورد استفاده قرار می گیرد و تزریق خودسرانه و ناآگاهانه آن میتواند خطرات احتمالی اختلالات الکترولیتی و ادم رسیوی و مغزی بهمراه داشته باشد، سرم هاف سالین در داروخانه های معتبر و منتخب استانی وجود دارد و برای تهیه آن نیاز به نسخه دارویی وجود خواهد داشت، امیدواریم این مطلب برایتان مفید واقع شده باشد و از آن نهایت استفاده را برده باشید.

و اما به سیاست انتشار مقالات درمان تو نیز نگاهی بیاندازید.